Het Stadsarchief is gelegen aan de Oude Vismarkt nr.1, waar Aalst ontstond aan de arm van de nu gedempte Oude Dender. De opvallend hoge ramen van de nieuwbouw, waarvoor de schietgaten in een middeleeuwse burcht als inspiratiebron dienden, passen goed bij de historische sfeer van het aangrenzende Stedelijke Museum.
De gelijkvloerse verdieping omvat een balie, voorzieningen voor de bezoekers zoals een leeszaal voor een dertigtal consultanten en bureelruimten voor de medewerkers. De eerste en tweede verdieping zijn de ruimten bestemd voor de bewaring van de archieven en verzamelingen en fungeren ook als bewaarbibliotheek. Hier wordt het oud (voor 1795), modern (1795-1976) en hedendaags (vanaf 1977) gemeentearchief en kerkelijk archief van Groot-Aalst bewaard. Ook het omvangrijke en voor de regio uiterst belangrijke archief van het Land van Aalst (1342-1796) wordt er in optimale klimatologische omstandigheden (constante temperatuur en luchtvochtigheidsgraad) in mobiele rekken bewaard (archievenoverzicht). De archiefdienst beheert momenteel zo een 4 strekkende kilometer archief.
Databank Kaarten en Plannen Stadsarchief Aalst online!
De leeszaalcatalogus van het Stadsarchief kan je al een tijdje via de website van de stad bekijken. Nu staat ook de databank van alle plannen en kaarten online. Om de plannen en kaarten effectief te bestuderen moet je nog steeds een bezoek brengen aan het Stadsarchief.
Het Stadsarchief van Aalst beschikt over een uitgebreide collectie kaarten en plannen. Deze verzameling was toegankelijk door middel van een steekkaartencatalogus. Dit verouderde systeem voldeed niet meer aan de huidige eisen inzake gebruiksvriendelijkheid. Daarom namen medewerkers van het Stadsarchief de collectie grondig onder handen: stuk voor stuk werden de kaarten en plannen afzonderlijk beschreven en indien nodig werden ze gereinigd en zuurvrij verpakt. De beschrijving gebeurde bovendien veel gedetailleerder dan voordien. Enerzijds maakt dit het opzoekingswerk veel makkelijker en anderzijds laat de gedetailleerde beschrijving toe om de uitgestippelde restauratiepolitiek te perfectioneren. In samenwerking met de dienst Informatica werd gezocht naar een gebruiksvriendelijke manier om deze gegevens aan te bieden. Daarom werd gekozen voor een online database die kan je kan raadplegen via het internet.
Hoe kan je opzoekingen doen? Surf naar de website van de stad (www.aalst.be) en klik op ’archief’ (onder rubriek Vrije Tijd en Toerisme). Daar vind je onder de hoofding ‘toegangen’ naast de leeszaalcatalogus nu dus ook de databank van de kaarten en plannen. Je kan er de hele de lijst bekijken, momenteel zo een 840 kaarten en plannen, maar als je iets wil opzoeken kan je natuurlijk de zoekfunctie gebruiken. Wil je een kaart of een plan effectief bestuderen, dan moet je voorlopig nog een bezoek brengen aan de leeszaal van het Stadsarchief. De gewenste kaart kan je aanvragen door het aanvraagnummer (terug te vinden achter de titel van elke kaart of plan) in te vullen op de daartoe voorziene aanvraagfiches.
Eerst restaureren, dan alles online Momenteel liggen de prioriteiten bij het restaureren van de zwaarst beschadigde kaarten en plannen. Eens dit project is afgerond, kan overgegaan worden tot het digitaliseren van de gehele collectie kaarten en plannen. Dan zal het niet alleen mogelijk zijn om de beschrijvingen te consulteren, maar vanaf dan zal je de kaarten of plannen ook online kunnen bekijken.
laatst gewijzigd op donderdag 1 februari 2007
200.000,- EUR dankzij erfgoedconvenant
De Vlaamse Regering schenkt de stad tussen 2009 en 2014 jaarlijks een werkingssubsidie van 200.000,- EUR. Daarmee kan de stad de volgende jaren een volwaardig erfgoedbeleid uitbouwen.
De Vlaamse overheid sluit met de stad een cultureel erfgoedconvenant af voor de periode van 2009 tot 2014. Dit convenant is een contract tussen de stad en de Vlaamse Regering om het erfgoed beter te kunnen beheren. Na het kwaliteitslabel voor de Week van de smaak 2008 en de erkenning van Aalst Carnaval tot Vlaams immaterieel cultureel erfgoed - en de mogelijke erkenning tot Werelderfgoed in 2009 - is dit voor de stad opnieuw een echte opsteker.
Waar vind je erfgoed?
Een groot deel van het Aalsters erfgoed is opgeborgen in musea, archieven, bewaarbibliotheken, documentatiecentra, in kerken en kloosters, bij heemkundige kringen of andere erfgoedverenigingen. Maar ook particulieren, gemeenten, scholen, theaters, verenigingen, … koesteren hun erfgoed. Van minder tastbaar erfgoed of immaterieel erfgoed vind je soms sporen terug in archieven, musea of bij erfgoedverenigingen, maar je ontdekt het vooral in de hoofden van mensen. Het Aalsters dialect is een voorbeeld van immaterieel erfgoed, net als het vieren van Sint Maarten of carnaval. Met de erfgoedsubsidies kan de stad een volwaardig erfgoedbeleid uitbouwen. Het erfgoed moet toegankelijk worden voor iedere Aalstenaar op een aantrekkelijke manier.
Extra erfgoedmedewerkers Als voorwaarde moet de stad het geld ook gebruiken om minstens twee erfgoedmedewerkers aan te stellen die verantwoordelijk worden voor het uitbouwen van een heuse culturele erfgoedcel. Het resterende bedrag dient voor roerende en/of immateriële erfgoedprojecten. Wie meer wil weten over het werk van zo’n erfgoedcel kan eens een kijkje nemen op de overkoepelende website van de Vlaamse erfgoedcellen : www.erfgoedcellen.be. Vanop deze site kan je doorklikken naar de individuele sites van de bestaande erfgoedcellen, waar dus in de loop van 2009 een link zal bijkomen naar de erfgoedcel Aalst!
Wat is erfgoed ?
Er bestaat geen pasklare definitie. Erfgoed is een vlag die een rijke lading dekt. Het is een verzamelbegrip. Het staat voor alles wat we overerven van vorige generaties én wat we het bewaren waard vinden: kunstwerken, historische voorwerpen zoals eeuwenoude manuscripten, gebruiksvoorwerpen, foto’s, ...
Erfgoed omvat ook minder tastbare dingen, zoals verhalen, tradities, feesten, liederen, dialecten, ... Of erfgoed de moeite waard is om te bewaren, te verzorgen, te documenteren en te laten zien, bepalen mensen zelf. Als een hele groep mensen dit doet, spreken we van cultureel erfgoed.
Erfgoed kan een nieuw leven leiden als mensen het een plaats geven in hun eigen wereld. We staan er niet bij stil, maar ook vandaag maken we heel wat toekomstig erfgoed aan. Erfgoed evolueert voortdurend.
Bron: www.erfgoedcellen.be
dinsdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur woensdag: van 8.30 tot 11.30 uur en van 13.30 tot 18.45 uur donderdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur zaterdag: van 9 tot 12 uur (gesloten in juli en augustus) maandag en vrijdag gesloten
uitzonderlijke sluitingsdagen: in juli en augustus gesloten op zaterdag
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
Ma
Di
Wo
Do
Vr
Za
Zo
open momenteel open
laatst gewijzigd op donderdag 5 februari 2009
Leeszaalcatalogus Stadsarchief online
De leeszaalcatalogus van het Stadsarchief kan nu ook online geraadpleegd worden.
De leeszaalcatalogus van het Stadsarchief kan je online raadplegen. Zoek je een boek met betrekking tot de geschiedenis van je stad of regio of ben je op zoek naar een naslagwerk en wens je te weten of wij dat in huis hebben, surf dan eens naar onze catalogus. Je vindt er zeker en vast iets dat je zal interesseren.
dinsdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur woensdag: van 8.30 tot 11.30 uur en van 13.30 tot 18.45 uur donderdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur zaterdag: van 9 tot 12 uur (gesloten in juli en augustus) maandag en vrijdag gesloten
uitzonderlijke sluitingsdagen: in juli en augustus gesloten op zaterdag
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
Ma
Di
Wo
Do
Vr
Za
Zo
open momenteel open
laatst gewijzigd op vrijdag 15 januari 2010
Niet raadpleegbare stukken uit het oud archief van de stad Aalst ... opnieuw raadpleegbaar
De stukken uit ’HOUTMAN, E., Inventaris van het oud archief van de stad Aalst, nrs. 16 – 27, publieke bekendmakingen en schepenresoluties, 1540 - 1796’ uit het oud archief van de stad Aalst (1174 – 1796) zijn opnieuw raadpleegbaar.
Deze uiterst belangrijke stukken werden onlangs gerestaureerd en gedigitaliseerd door restauratie-atelier Helmond uit Nederland. Deze restauratie werd betaald met de vergoeding die de redactie van de archivarissen kreeg voor de publicatie van ’Waar is de tijd, 1000 jaar Aalst’. Alle afleveringen hiervan zijn trouwens nog te koop in het Stedelijk Museum.
De restauratie kadert in de duurzame politiek die stad en stadsarchief voeren ten aanzien van dit uniek en cultuur-historisch waardevol patrimonium. Het garandeert de bewaring op zeer lange termijn en neemt het risico op beschadiging door gebruik weg.
De bezoekers van de leeszaal kunnen deze stukken voortaan raadplegen op microfilm.
dinsdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur woensdag: van 8.30 tot 11.30 uur en van 13.30 tot 18.45 uur donderdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur zaterdag: van 9 tot 12 uur (gesloten in juli en augustus) maandag en vrijdag gesloten
uitzonderlijke sluitingsdagen: in juli en augustus gesloten op zaterdag
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
Ma
Di
Wo
Do
Vr
Za
Zo
open momenteel open
laatst gewijzigd op vrijdag 14 december 2007
Zoek mee met het Stadsarchief
Dankzij allerhande schenkingen en opzoekwerk kan het Stadsarchief een helpende hand reiken in de zoektocht naar informatie uit het verleden. Maar soms moet het Stadsarchief hiervoor op zijn beurt een beroep doen op de burger, op jou. Misschien kan jij wel helpen met de zoektocht van Mel Green of naar de auteur van een geschonken dagboek.
De foto van Mel
James Keogh diende tijdens de Tweede Wereldoorlog in het '5th Battalion of the East Yorkshire Regiment' en was zo één van de eerste Engelse soldaten die Aalst op 4 september 1944 bevrijdde. James stierf een paar jaar terug maar zijn Australische schoonzoon Mel Green is nu bezig met het beschrijven van zijn ervaringen tijdens Wereldoorlog II. Hierbij ontdekte Mel een foto die gedateerd is op 5 september 1944 en die vermoedelijk te Aalst werd genomen. Het Stadsarchief wil Mel helpen in zijn zoektocht naar informatie. Mel bezorgde ons trouwens ook een gedeelte van het dagboek van de eenheid van James Keogh. Lees zelf hoe de Engelse soldaten hun intocht in Aalst ervaarden in het regimentsdagboek op www.erfgoedcelaalst.be.
Herken je iemand op deze foto, weet je waar deze garage stond of ken je iemand die de bevrijding in 1944 meemaakte laat dan zeker iets weten op archief@aalst.be of bel naar tel. 053 73 23 10.
Phara en het dagboek Onlangs werd het Stadsarchief gecontacteerd door het kringloopccentrum Teleshop vzw, omdat er een communieprentje van Phara de Aguirre aan het centrum geschonken werd. Phara groeide op te Aalst en uiteraard heeft het archief interesse in alles wat met de stad en haar bevolking te maken heeft. Bij het afhalen van het communieprentje werd terloops melding gemaakt van een dagboek dat misschien ook wel interessant kon zijn om voor het nageslacht te bewaren. Na nazicht bleek het dagboek inderdaad een aangrijpend stukje geschiedenis van onze streek te bevatten. Het vangt aan op zaterdag 11 juni 1938 met de melding van een 'aardbeving in België in den 7den graad, zeer sterk, nog nooit in België zoo hevig geweest'. Het dagboek eindigt 1 maart 1943 in volle oorlogstijd. Het volledige dagboek kun je nalezen op www.erfgoedcelaalst.be.
Zoektocht naar auteur
Het document bevat geen naamgegevens over de schrijfster. Het enige wat ons dichter bij de identiteit van de auteur brengt is het feit dat de vrouw uit Denderleeuw samen met haar man 'Jef' een steenbakkerij had en dat ze in 1938 59 jaar oud was. Heb je meer gegevens over steenbakkerijen in Denderleeuw of heb je zelf oude foto's en/of documenten die je wil vrijwaren van verval contacteer ons dan op archief@aalst.be of via tel. 053 73 23 10.
Denk na vooraleer je oude foto’s of documenten in de vuilbak kiepert. Misschien hebben ze wel enige waarde of vormen ze een interessante bron van overlevering voor ons nageslacht. Schenk ze aan het Stadsarchief. Misschien vormen deze documenten wel belangrijke aanvulligen op officiële geschiedenisbronnen die aangemaakt werden door openbare overheden en wettelijk verplicht bewaard worden in archieven.
dinsdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur woensdag: van 8.30 tot 11.30 uur en van 13.30 tot 18.45 uur donderdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur zaterdag: van 9 tot 12 uur (gesloten in juli en augustus) maandag en vrijdag gesloten
uitzonderlijke sluitingsdagen: in juli en augustus gesloten op zaterdag
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
Ma
Di
Wo
Do
Vr
Za
Zo
open momenteel open
laatst gewijzigd op donderdag 17 september 2009
Links: archief
Hier volgt een niet-limitatieve lijst van websites die je misschien ook interesseren. Ken je er nog andere en kan je ze aanbevelen? Dan kan je ons deze signaleren (e-mail: archief@aalst.be).
dinsdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur woensdag: van 8.30 tot 11.30 uur en van 13.30 tot 18.45 uur donderdag: van 8.30 tot 11.45 uur en van 13.30 tot 16.45 uur zaterdag: van 9 tot 12 uur (gesloten in juli en augustus) maandag en vrijdag gesloten
uitzonderlijke sluitingsdagen: in juli en augustus gesloten op zaterdag