leefmilieu: energie

Zou jij zomaar geld verkwisten ? Nee toch ! Er zijn zoveel andere en leukere dingen die je met dat geld kunt doen. En toch vliegt bij jou het geld misschien elke dag langs ramen en deuren naar buiten. Geen briefjes van 5 en 10 euro natuurlijk, maar geld onder de vorm van energie die wordt verkwist.De stad en Intergem hebben hierrond het volgende uitgewerkt :

Een energiescanner, die de nodige opleiding kreeg, komt bij jou thuis en gaat samen met je op zoek naar nutteloos energieverbruik. Hij of zij bekijkt de woning volledig en noteert alles wat met het verbruik van energie te maken heeft. Onmiddellijk krijg je al enkele interessante tips om energie te besparen. Het leuke aan die tips is dat ze niets kosten en toch geld besparen. Tijdens dit bezoek zal de energiescanner ook zelf, volledig gratis, een aantal aanpassingen doen in je woning, zoals: 
- Enkele gloeilampen vervangen door spaarlampen 
- Buizen isoleren waar warm water doorstroomt 
- Folie bevestigen achter radiatoren om zo de warmte beter te weerkaatsen
- Een gewone douchekop vervangen door een spaardouchekop
Zo bespaar je – zonder ook maar iets te doen – al vele kilowatturen per jaar.

Belangrijk : alles is gratis. Je hoeft in geen enkele fase iets te betalen. Ben je eigenaar of huurder van een woning op het grondgebied Aalst en bedraagt het kadastraal inkomen van de woning maximum 800,- EUR dan kan je inschrijven voor deze gratis energiescan. Voor meer info en inschrijving  kan je terecht in de Woonwinkel.

Licht is glorie, licht is verhelderend, licht is "verlichting", licht is sfeervol,... Ja, maar licht kan ook hinderlijk en vervuilend zijn. Hierna volgt een kort overzicht van situaties waarin het gebruik van licht storend kan zijn. Bovendien vind je hierbij de resultaten van enkele in het oog springende onderzoeken. 

Licht niet goed voor de mens?
* Het menselijk bioritme wordt gestuurd door het natuurlijk onderscheid tussen licht en donker. De mens heeft dan ook de duisternis nodig om zich te kunnen verzekeren van een goede nachtrust. In sterk verlichte gebieden worden slaapproblemen vastgesteld bij de bewoners. Klachten zoals slapeloosheid, angstdromen bij kinderen en depressiviteit kunnen hiervan het gevolg zijn.

* Licht kan een verblindend effect hebben: ongevallen op de weg kunnen bijvoorbeeld worden veroorzaakt door een bestuurder die werd verblind. Licht kan ook gewoon een storend element zijn (bijvoorbeeld bij een natuurwandeling of wanneer het de slaapkamer binnenvalt).
* Lichtverontreiniging kan sterk hinderend zijn voor astronomen, zij ontdekten de problematiek voor het eerst. Vooral in stedelijke gebieden kunnen er nog amper enkele tientallen sterren waargenomen worden. Zonder lichtverontreiniging zouden er dit een 3.500-tal zijn. 

Gevolgen voor de plantenwereld
* De fotosynthese van planten wordt gestuurd door licht. In serres wordt gretig gebruik gemaakt van dit principe. Door kunstmatige verlichting wordt de groei van de planten extra gestimuleerd. Maar niet alle planten hebben baat bij kunstlicht. Sommige planten kunnen niet groeien onder een continue belichting. Andere planten vertonen groeiafwijkingen. Het kiemen, de bestuiving en het bloeien van de plant worden door een teveel aan licht in de war gestuurd. Planten in de buurt van straatlantaarns blijven langer groen waardoor de kans op vorstschade toeneemt. 

Gevolgen voor de dierenwereld
* Nachtdieren zoals de uil, de wezel, de paling, ... schuwen het licht. Fel verlichte plaatsen vormen dan ook barrières voor hen. Op die manier geraken deze dieren vaak teruggedrongen in een steeds kleiner wordend leefgebied. Hun jachtgebied geraakt vlugger uitgeput, wat hun overlevingskansen niet ten goede komt.
* Sommige dieren worden aangetrokken tot sterke contrasten, zoals hevig licht. Een voorbeeld hiervan zijn uilen die graag jagen in verlichte gebieden en betrokken raken in een verkeersongeval door het verblindingseffect van licht,... Insecten zwermen samen rond een lamp waar ze sterven door uitputting of waardoor de kans vergroot dat ze ten prooi vallen aan mogelijke predatoren. 

Energieverspilling
* Lichtverontreiniging en energieverspilling hangen nauw samen. Een groot deel van de openbare verlichtingstoestellen zijn nog uitgerust met niet-energiezuinige lampen en slechte armaturen. Energieverspilling doet de electriciteitsrekening van de gemeenten stijgen en is ook onrechtstreeks schadelijk voor de natuur. Het verspillen van elektriciteit leidt tot heel wat energiegebonden milieuproblemen zoals een verhoogde CO2-uitstoot met de opwarming van de aarde als gevolg, radioactief afval, zure neerslag, luchtverontreiniging,... 

Opmerkelijke onderzoeken: licht en veiligheid
* Veiligheid in het verkeer: een argument dat zowel door de overheid als door de bevolking vaak ten voordele van lichtvervuiling wordt aangehaald, is de veiligheid. Het bestrijden van lichtvervuiling mag uiteraard die veiligheid niet in gevaar brengen. Heel wat onderzoeken hebben echter aangetoond dat het meestal om een subjectief gevoel van veiligheid gaat. Het beste bewijs dat overdreven verlichting het aantal ongevallen op de weg niet vermindert, is een Europese studie die per land het aantal doden per 10.000 voertuigen per jaar publiceerde. Denemarken, met nauwelijks verlichting, won de prijs van veiligste land met slechts 59 doden. Frankrijk, waar enkel de steden en sommige afritten op de autostrade zijn verlicht, telt 83 slachtoffers. België, met zijn feestverlichting, spande de kroon met 203 doden. Professor Luc Beaucourt, bekend als specialist van de afdeling spoedopnamen van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen, publiceerde een tijdje geleden de resultaten van een onderzoek waaruit bleek dat er veel minder ongevallen gebeurden in onverlichte gebieden. Het blijkt dat verlichting het gaspedaal nog iets dieper doet indrukken en op ‘automatische piloot’ zet. Duisternis doet de bestuurder langzamer en voorzichtiger rijden en zorgt ervoor dat de bestuurder zich beter concentreert.

* Verlichting en criminaliteit: verlichting kan de criminaliteit verminderen. Maar niet als er veel verlichting wordt geplaatst zonder sociale controle. Dieven vinden gemakkelijker wat ze moeten hebben en hoe ze een slot moeten forceren. Andere daders kunnen zich in de schaduw opstellen en hun slachtoffers opwachten. Op plaatsen waar niet voldoende sociale controle is, zal verlichting eerder de onveiligheid verhogen dan verlagen. Een dader-inbreker heeft in het donker immers een zaklamp nodig waardoor hij sneller opvalt.
In Amerika werden ook enkele donkere campusacties gehouden waarbij de verlichting op de campussen de hele nacht gedoofd bleef. Het resultaat was dat het vandalisme enorm daalde. Tot dan was men van het tegendeel overtuigd. Psychologen wezen er echter op dat de vandalen pas van hun werk kunnen ‘genieten’ als ze zien wat ze vernielen.
De stad Antwerpen besloot in 1994 voortaan de straatverlichting heel de nacht te laten branden in plaats van ze tijdens de stille uren te doven. Het resultaat was niet wat verwacht werd, de zogenaamde kleine criminaliteit (overvallen, aanrandingen, inbraak) nam zelfs toe in de volgende jaren.
Al deze feiten tonen aan dat overvloedig licht enkel het gevoel van veiligheid versterkt, maar dat de veiligheid zelf er niet beter op wordt. Meer licht neemt niet altijd de onveiligheid weg maar vaak enkel de vrees. Het creëert een vals gevoel van veiligheid. Het verhoogt soms wel het waarnemingsvermogen, maar men vergeet vaak dat het ook het waarnemingsvermogen van de dader verhoogt.

Nacht van de Duisternis
Dit artikel komt uit een actiehandeiding voor de "Nacht van de Duisternis". Dat is een initiatief van de Bond Beter Leefmilieu (BBL), de Vereniging voor Sterrenkunde (VVS) en de vzw Preventie Lichthinder. Deze partners hebben hun samenwerking gebundeld onder de noemer "Platform Lichthinder".
De stad neemt elk jaar deel aan de "Nacht van de Duisternis" i.sm. sterrenkundevereniging Murzim/Sirius en natuurvereniging Natuurpunt.

Hou de warmte binnen en gebruik de Vlaamse dakisolatiepremie!
Warmte stijgt. Het isoleren van het dak of de bovenste plafonds levert dus een grote besparing op. Isoleren van een hellend dak met een onverwarmde zolder levert al vlug een besparing op van 30% per jaar en doet de uitstoot van broeikasgassen gevoelig dalen. Bovendien doet deze besparing je niets aan comfort inboeten. Met de Vlaamse dakisolatiepremie krijg je een financieel duwtje in de rug. Wie in de loop van 2009 minimum 40 m² van het dak of de zoldervloer van zijn woning goed tot zeer goed isoleert, kan deze premie van 500 tot 1000,- EUR verkrijgen. De R-waarde (de isolatiewaarde) van het nieuw geplaatste isolatiemateriaal moet dan wel minimaal 3 m²K/W bedragen. De premie kan zowel door eigenaars als door huurders worden aangevraagd. Stel je investeringen niet langer uit. Met de extra Vlaamse premie zijn de kosten vaak al na 1 tot 2 jaar terugverdiend.

Verschillende tegemoetkomingen
Er zijn verschillende tegemoetkomingen, ook voor andere energiebesparende ingrepen, zoals het plaatsen van vloerisolatie, muurisolatie, het vervangen van enkel glas door superisolerende beglazing, het plaatsen van een condensatieketel, een zonneboiler, een warmtepomp,… Er is belastingvermindering via de belastingaangifte, er zijn diverse premies van Eandis (dat is de beheerder van het verdeelnet van elektriciteit) en bepaalde inkomenscategorieën kunnen ook van een renovatiepremie genieten. Als je voor het aanbrengen van dakisolatie al een premie aanvraagt bij Eandis, wordt de extra Vlaamse premie automatisch uitbetaald. Anders moet je een apart aanvraagformulier indienen, ook via Eandis. Alle informatie verkrijg je via www.energiesparen.be of via het gratis telefoonnummer 1700. Een overzicht van alle premies vind je gemakkelijk terug via de website www.premiezoeker.be of via www.eandis.be.

Condensatieketel
Is je verwarmingsinstallatie aan vervanging toe? Kies dan voor een hoogrendabele condensatieketel, dat is een verwarmingsketel die energie recupereert uit de rookgassen van zijn eigen verbranding. Die energie gaat anders verloren door de schoorsteen. Vanaf 2009 geeft de stad een premie van 75,- EUR voor het plaatsen van een condensatieketel op aardgas. De premie komt bovenop de premie van Eandis van 125,- EUR. De extra stadspremie geldt voor facturen van na 1 januari 2009. Om de toelage te verkrijgen, dien je bij Eandis een aanvraag in tot het verkrijgen van een premie voor het plaatsen van een condensatieketel. Eandis stuurt je de goedkeuring en bezorgt jouw gegevens aan de stad. De stad betaalt je dan de extra premie van 75,- EUR uit. Via www.eandis vind je een aanvraagformulier.

Persoonlijk advies nodig?
Voor informatie rond premies voor bouw-, verbouwings- of aanpassingswerken kan je ook terecht bij de Woonwinkel van de stad. Je kan daar ook een afspraak maken voor het duurzaam bouwadvies, dat elke 3de dinsdag van de maand gratis door de stad wordt aangeboden aan iedereen met kleine of grote (ver)bouwplannen in Aalst.

Onderliggend ontwerp van REG-actieplan bevat de acties voor 2011. Volgende distributienetbeheerders worden in dit plan opgenomen: Gaselwest, Intergem, Imewo, IMEA, Iveka, Iverlek, Sibelgas en Intermosane. Deze partijen worden in onderliggend REG-actieplan de distributienetbeheerders (DNB’s) genoemd.

Voor de voorwaarden van de REG-acties in 2011 verwijzen we ook naar het algemeen kader voor de beoordeling van de “REG-actieplannen 2011” zoals opgeleverd door VEA.