ruimtelijke ordening: bestemmingsplannen

Bestemmingsplannen bepalen het ruimtelijke gebruik doordat ze de “bestemming” weergeven van een gebied, daar waar structuurplannen louter de ruimtelijke ontwikkelingsvisie vastleggen. In een bestemmingsplan worden dus concreet de bestemmingen en procedures vastgelegd die voor grondeigenaars en gebruikers belangrijk kunnen zijn. Dit omvat daarnaast ook maatregelen van gebruik en beheer. Dit alles gebeurt aan de hand van stedenbouwkundige voorschriften en een juridisch verordenend plan. Een bestemmingsplan wordt dus gebruikt als toetsingskader voor stedenbouwkundige vergunningen. Eind de jaren ’70 werden voor het volledige Belgische grondgebied, dus ook voor Aalst, bestemmingsplannen opgemaakt. Dit zijn de gewestplannen (figuur links). Hierop zijn later een aantal gewestplan wijzigingen gebeurd. Het gewestplan maakt een onderscheid in woongebieden, industriegebieden, recreatiegebieden, landbouwgebieden,… Aalst valt binnen het gewestplan Aalst-Ninove-Zottegem-Geraardsbergen.

Naast de gewestplannen bestaan er de Bijzondere Plannen van Aanleg, kortweg BPA’s genoemd (figuur rechts). Hiermee kan de gemeente het gewestplan op haar grondgebied gaan wijzigen of detailleren, waarbij extra randvoorwaarden worden opgelegd voor de bebouwing, de verharding en de inrichting van de terreinen. Zo kan bvb. het uitzicht van gebouwen, het materiaalgebruik of de nokhoogte vastliggen in een BPA. Overeenkomstig de overgangsregeling van het nieuwe decreet RO kwamen echter de BPA’s die dateerden van vóór het gewestplan te vervallen. De gemeente kon voorstellen om BPA’s of delen ervan te behouden. Voor een aantal van die BPA’s werd één deelzone behouden.

Gezien Aalst beschikt over een goedgekeurd ruimtelijk structuurplan, behoren gewestplanwijzigingen en het opmaken van BPA’s tot het verleden. Nieuwe bestemmingen worden vanaf nu vastgelegd in een RUP of ruimtelijk uitvoeringsplan. Zoals de naam het zegt, is dit een ruimtelijk plan “ter uitvoering van” het structuurplan. RUP’s worden dan ook evenals de structuurplannen opgemaakt op de drie bestuursniveaus. Zo werd in uitvoering van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV) een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan opgemaakt en goedgekeurd voor het volledige grondgebied van Aalst en werden in uitvoering van het ruimtelijk structuurplan Aalst reeds 4 gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen goedgekeurd.

DOWNLOADEN VAN DE BPA's EN RUP's:
Om de grafische plannen en stedenbouwkundige voorschriften ONLINE TE RAADPLEGEN, klik dan hier voor de BPA's en RUP's (PDF-bestanden, 3 tot 6 MB)

Wens je nog meer te weten over het ruimtelijk ordeningsinstrument, surf dan eens naar: www.ruimtelijkeordening.be

• Bijzonder plan van aanleg (BPA)

Ruimtelijke uitvoeringsplannen mogen we aanschouwen als de BPA’s ‘nieuwe stijl’. Maar wat is nu het verschil tussen een RUP en een BPA?

- een RUP is veel sterker gebaseerd op een algemene beleidsvisie, zoals verwoord in het structuurplan;

- een RUP is veel flexibeler dan de rigide bijzondere plannen van aanleg waardoor het beter kan inspelen op de dynamiek van de samenleving (vb.: de stedenbouwkundige voorschriften kunnen na verloop van tijd in werking treden of hun inhoud kan op een bepaald tijdstip veranderen);

- een RUP beschrijft beter hoe de functies of activiteiten zich tot elkaar verhouden.

Op Vlaams niveau werd het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan ‘Afbakening Regionaalstedelijk gebied Aalst’ opgemaakt voor Aalst en op 10 juli 2003 definitief vastgesteld door de Vlaamse Regering (BS. 02/09/2003). Dit leverde een aantal nieuwe bestemmingen op.

Maar waarom is dit Gewestelijk RUP er gekomen voor Aalst? Zoals gezegd is dit RUP in ‘uitvoering’ van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen. In dit RSV werden steden en dorpen op hun belang en rol voor de verdere ontwikkeling van Vlaanderen gesorteerd. Aalst werd aangeduid als één van de tien steden van regionaal belang, met een bijhorende taakstelling naar wonen en werken. Denken we daarbij aan één van de uitgangsdoelstellingen in het RSV: ‘Vlaanderen open en stedelijk’. Alle stedelijke gebieden werden (of zullen worden) afgebakend, wat voor Aalst gebeurde in een langdurig planningsproces vanaf 1998. Het resultaat was een juridisch verordenend plan waarin naast de grenslijn ook een aantal grote bestemmingswijzigingen worden aangegeven.

De herbestemmingen hebben uiteraard als doel om nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken. Het plan blijft dus geen dode letter, maar zal geleidelijk ook vorm krijgen op het terrein zelf. Vooraf dient er eerst nog een totaal plannings-, ontwerp- en goedkeuringsproces doorlopen te worden. Voorbeelden van lopende projecten kaderend binnen het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan zijn de stationsomgeving Aalst, Osbroek-Gerstjens en Erembodegem Zuid IV.

De toelichtingsnota, stedenbouwkundige voorschriften en het grafisch plan van het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan ‘Afbakening Regionaalstedelijk gebied Aalst’ kan je terugvinden via het overzichtsplan onder deze rubriek, alsook onder www.ruimtelijkeordening.be.

Naast het afgeronde afbakeningsproces voor het stedelijk gebied is intussen ook het planningsproces voor het buitengebied lopende met de Afbakening van de gebieden van de natuurlijke en agrarische structuur. Ook dit is dus in uitvoering van het RSV, dat het buitengebied wil vrijwaren voor de essentiële functies landbouw, natuur en bos. De eerste fase is reeds achter de rug met de afbakening van natuurgebieden als onderdeel van het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) waarover de site http://www.mina.be/ven-ivon.html meer info verschaft. De afbakening van de landbouwgebieden en de rest van de natuurgebieden schoof door naar een tweede fase die voor Aalst in 2006 op gang kwam. De aanduiding van de gebieden in de tweede fase wordt gebaseerd op een geïntegreerde ruimtelijke visie voor het buitengebied (= de open ruimte). De vastlegging van deze visie zal evenals voor het stedelijk gebied gebeuren via de afbakening van gebieden in zogenaamde gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen of GRUP’s. Aalst valt voor wat betreft het buitengebied in de regio Schelde-Dender en voor een gedeelte (Nieuwerkerken) binnen de regio Vlaamse Ardennen. Meer informatie over het planproces voor beide regio’s vind je door hier te klikken.

• Bijzonder plan van aanleg (BPA)

Het totale plangebied Heuvelpark is ongeveer 20 hectaren groot. Het is gelegen tussen de Jagershoek, het Hof Somergem, de Somergemdreef en de Kluizestraat. De randen van het plangebied zijn woonzone, waaronder een klein sociaal bouwproject dat kan gerealiseerd worden aansluitend bij de Oude Aardeweg.

Het voorziene parkbos Heuvelpark zal direct aansluiten bij het bestaande Somergembos. Na de plaatsing van de oude Zeebergbrug over de Somergembeek kun je het Somergembos zien als toegangspoort voor het grotere stadsbos Erembald. In het Heuvelpark komt een speelzone. De ontwikkeling van het parkbos gebeurt in nauwe samenspraak met de omwonenden.

Het RUP kun je raadplegen door hier te klikken.

Met al die plannen lijkt het niet eenvoudig om de juridische bestemming na te gaan voor een perceel. We willen het jou wat overzichtelijker maken. De basislaag is het gewestplan die een bestemming geeft aan elke vierkante meter grond. Valt het perceel echter binnen de grenzen van een BPA of een RUP, dan gelden de voorschriften hiervan en dus niet deze van het gewestplan. Dit geldt evenzeer voor de behouden delen van de BPA’s van vóór het gewestplan. Daarenboven kan het zijn dat je perceel valt binnen een goedgekeurde verkaveling, wat maakt dat bijkomende verkavelingsvoorschriften dienen te worden gerespecteerd.

Onderstaande kaart geeft een overzicht van de situering van alle BPA’s en RUP’s op het grondgebied van Aalst. Voor het witte deel van de kaart is dus het gewestplan van kracht. Ook de begrenzing van de gemeentelijke RUP’s in opmaak werd via arcering aangeduid op de overzichtskaart. Het betreft:

- Dries;
- Meldert groen-recreatief;
- Pierre Corneliskaai;
- Ten Rozen;
- Uitbreiding Stadspark;
- Terjoden;
- Woonzorgcentrum Baardegem;
- Sint-Kamielstraat.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
DOWNLOADEN VAN DE BPA's EN RUP's:
Om de grafische plannen en stedenbouwkundige voorschriften ONLINE TE RAADPLEGEN, klik dan hier voor de BPA's en RUP's (PDF-bestanden, 3 tot 6 MB)
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Deze overzichtslijst van de goedgekeurde plannen is alfabetisch gerangschikt. Let wel: aan sommige plannen kan ook nog een onteigeningsplan gekoppeld zijn.

Via onderstaande overzichtskaart kan je ook zoeken, maar dan zie je enkel en alleen het grafisch plan zonder de voorschriften! De kaart helpt je wel bij het zoeken van de naam van het plan in een geografisch gebied. Deze verschijnt op het scherm.

Tenslotte zal ook het afbakeningsproces van de gebieden van de natuurlijke en agrarische structuur op termijn een aantal herbestemmingen teweeg brengen buiten het stedelijk gebied. De afgeronde eerste fase, meer bepaald de afbakening van het Vlaams ecologisch netwerk (VEN), heeft een aantal zones met reeds een groene bestemming op het gewestplan als ruggengraat van de natuurlijke structuur aangeduid omwille van hun hoge natuurkwaliteit. Er werden bijkomende beschermingsmaatregelen opgelegd (zelfs gebiedsspecifieke) met het oog op behoud en versterking van die kwaliteit. Voor Aalst behoren Honegem-Solegem, Osbroek-Gerstjens, Wellemeersen-Kapellemeersen, het Kluisbos en de Kravaalbossen tot het VEN. Meer info hierover vind je op http://www.mina.be/ven-ivon.html.

Voor verdere informatie omtrent de stand van zaken van al deze planprocessen kan je ook steeds terecht bij de stadsdiensten.

• Stationsomgeving Aalst 'Filatures and Urban Fabric(s)'